Έρευνα: Ο αυτισμός συνδέεται με μεγάλο αριθμό νευρώνων

         Νέα έρευνα συνδέει τον αυτισμό με υπερανάπτυξη των κυττάρων στην περιοχή του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνη για υψηλότερης βαθμίδας λειτουργίες, όπως επίλυση προβλημάτων, επικοινωνία και κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη.

        Ερευνητές εξέτασαν τον εγκέφαλο 7 παιδιών με αυτισμό και 6 παιδιών χωρίς, τα οποία είχαν πεθάνει από πνιγμό ή άλλα αίτια μεταξύ 2 και 16 ετών. Ανακάλυψαν ότι τα παιδιά με αυτισμό είχαν 67% περισσότερα εγκεφαλικά κύτταρα στον προμετωπιαίο φλοιό.

Εκτός από το ότι είχαν περισσότερους νευρώνες, περίπου 1,9 δισ. έναντι περίπου 1,2 δισ. για τα παιδιά της ομάδας ελέγχου, ο εγκέφαλος των παιδιών με αυτισμό ζύγιζε περισσότερο.

     Ο ερευνητής Dr. Eric Courchesne, του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο, δήλωσε ότι η έρευνα είναι μικρή με μεγάλη επίπτωση. Οι επιπλέον νευρώνες σημαίνουν τεράστια αύξηση στις δυνητικές συνάψεις και πιθανόν λανθασμένη ‘καλωδίωση’ που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μη φυσιολογική λειτουργία.

      Η έρευνα, που δημοσιεύεται στο περιοδικό ‘Journal of the American Medical Association’, φαίνεται να αντιτίθεται στην πεποίθηση ότι ο αυτισμός είναι το αποτέλεσμα εμβολίων που χορηγήθηκαν στα πρώτα χρόνια ζωής. Η Dr. Lizbeth Romanski, από το Πανεπιτήμιο Rochester, δήλωσε ότι οι νευρώνες δημιουργούνται το δεύτερο τρίμηνο.

     Καθώς οι επιπλέον νευρώνες μπορούν να μετρηθούν με απεικονιστική εξέταση εγκεφάλου, η νέα έρευνα θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέους τρόπους να αποσαφηνιστεί μια διάγνωση αυτισμού. Επί του παρόντος, η πάθηση διαγιγνώσκεται με βάση συμπτώματα και συμπεριφορές.

      Στο μεσοδιάστημα, οι γονείς που ανησυχούν θα πρέπει να είναι σε εγρήγορση για ανησυχητικά συμπτώματα. Προβλήματα με το λόγο συγκεκριμένα.

     Εκτός από προβλήματα επικοινωνίας, ο αυτισμός μπορεί να επηρεάσει την κοινωνική επαφή, την εξυπνάδα και τη συμπεριφορά. Επηρεάζει περίπου 1 στα 110 παιδιά.

Πηγές: ‘Journal of the American Medical Association’.

http://www.iatronet.gr/newsarticle.asp?art_id=16400

Πώς βλέπει τον κόσμο ένα άτομο με δυσλεξία;

΄΄Λίγο πριν την έκδοση της πρώτης του σειράς παιδικών βιβλίων, ο Παναγιώτης Νικολαϊδης, μοιράζεται μαζί μας την προσωπική του “δυσλεκτική” εμπειρία, μας φέρνει πιο κοντά στον μυστικό κόσμο ενός δυσλεκτικού παιδιού και μας βοηθά να καταλάβουμε πωςεκείνο σκέφτεται, βιώνει, αισθάνεται.
Ένας συγγραφικός λόγος που δεν παραπέμπει σε ιστορικό μαθησιακής δυσκολίας, μια πολύπλευρη προσωπικότητα, ένα αμάλγαμα λογικής αλλά και παιδικότητας, μας μεταφέρει όσα το παιδί μας θα ήθελε να γνωρίζουμε για το ίδιο.΄΄

Πώς βλέπει τον κόσμο ένα άτομο με δυσλεξία?

Είναι σαν να είσαι ένα τρισδιάστατο άτομο σε έναν μονοδιάστατο κόσμο!

Πότε άρχισες να αντιλαμβάνεσαι ότι σκέφτεσαι κάπως διαφορετικά?

Το είχα αντιληφθεί από μικρή ηλικία, επειδή απομονωνόμουν συχνά με τις σκέψεις μου. Όλοι οι άλλοι είχαν εξωστρέφεια. Εγώ είχα συχνή συστολή για διάφορα πράγματα. Εκεί που ένιωθα ο εαυτός μου ήταν κοντά στη φύση. Εκεί μπορούσα και χαλάρωνα, μάθαινα πράγματα μέσα από το βίωμα…ένιωθα ασφάλεια, ήμουν “σαν στο σπίτι μου”.

Πώς ήταν η σχολική ζωή?

Ήταν πραγματικά δύσκολη…όμως τα Σαββατοκύριακα ήταν υπέροχα!!!!Στην πραγματικότητα υπήρχε πολύ άγχος, φοβία και ντροπή, μιας και στις σχολικές υποχρεώσεις δεν μπορούσες εύκολα να ανταπεξέρχεσαι, όπως θα “έπρεπε”.

Η ώρα της ανάγνωσης.

Υπήρχε μεγάλη δυσκολία συγκέντρωσης στη διαδικασία της ανάγνωσης, διότι το μυαλό βρισκόταν στις αντιδράσεις των άλλων στα επερχόμενα λάθη. Όλο το κείμενο γινόταν ένα. Οι λέξεις δεν ξεχώριζαν μεταξύ τους. Απαιτούνταν μεγάλη προσπάθεια συγκέντρωσης στη γραμμή που διάβαζα, ενώ ταυτόχρονα κοιτούσα και τις παρακάτω για να είμαι προετοιμασμένος και να αποφύγω το λάθος. Το οποίο ήταν αναπόφευκτο.

Η ώρα της γραφής.

Ωραία ώρα, μοναχική, γιατί δεν ασχολούνταν κανείς μαζί σου. Όταν όμως έπαιρνες το κείμενο που έγραφες διορθωμένο πίσω, ήταν περισσότερα τα κόκκινα από τα μπλε που είχες γράψει! Ορθογραφία, σύνταξη, ο χρόνος που έτρεχε και δεν αρκούσε για να τελειώσεις…η πίεση ήταν μεγάλη.

Μαθηματικά.

Σε ότι γινόταν εξ΄αρχής κατανοητό, οι επιδόσεις ήταν παραπάνω από εξαιρετικές. Σε ό,τι δεν κατάφερνα να μάθω από την παράδοση και έπρεπε να το διαβάσω μόνος, τα πράγματα γίνονταν πιο περίπλοκα.

Γεωγραφία- Ιστορία.

Σχεδόν αδυνατούσα να θυμηθώ ονόματα και χρονολογίες. Δεν μπορούσα να βάλω σε χρονική σειρά τις ιστορικές περιόδους, τα αρχαία χρόνια, τα νεότερα, κλπ. Όλη η ιστορία μπερδευόταν. Αργότερα, όταν μόνος μου πια τα τακτοποίησα στο μυαλό μου, απέκτησα πολύ καλή ιστορική σκέψη και γνώση.

Εξωσχολικά βιβλία?

Διάβαζα Κόμιξ, Κλασικά Εικονογραφημένα κ.α. Ό,τι είχε εικόνες! Ξεκίνησα να διαβάζω συστηματικά βιβλία αφού τελείωσα το σχολείο. Έκτοτε, διαβάζω συνέχεια. Είναι κάτι που πια το απολαμβάνω πραγματικά.

Η σχέση με τους εκπαιδευτικούς?

Ήταν μια σχέση απόμακρη. Γινόταν μεγάλη προσπάθεια από μέρος μου να βρίσκομαι στο “απυρόβλητο “, να είμαι όσο το δυνατόν πιο αόρατος μέσα στην τάξη. Ήταν πιο ασφαλές.

Η σχέση με τους συνομηλίκους?

Με τους συνομηλίκους δεν ήταν πάντα εύκολη η επικοινωνία. Υπήρχε συχνά η αίσθηση ότι αλλιώς καταλάβαιναν εκείνοι κάποια πράγματα, αλλιώς εγώ. Για το λόγο αυτό δεν ήμουν χαλαρός μαζί τους και δεν αφηνόμουν εύκολα. Επειδή, βέβαια, δεν υπήρχε κοινός κώδικας επικοινωνίας συχνά υπήρχε χλευασμός και ήταν πολύ σκληρό. Δεν μπορούσες να κρυφτείς από αυτό.
Συνολικά υπήρχε εσωτερική σύγχυση. Μερικές φορές γινόμουν πολύ μικρός και άλλες φορές πολύ πιο μεγάλος από τους υπόλοιπους, στο μυαλό, τη σκέψη.

Πως σε αντιμετώπιζε το κοντινό περιβάλλον ?

Το ευρύτερο περιβάλλον έβλεπε σε μένα ένα παιδί μάλλον “χαζό”. Οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί θεωρούσαν ότι είμαι απλώς “τεμπέλης”. Έτσι ερμήνευαν την εικόνα μου. Πως γίνεται όμως, να αγαπήσει κανείς κάτι που δεν το μπορεί? Αντίθετα, είχα πολύ καλή ικανότητα να μαθαίνω από τα προφορικά, από ότι μπορεί να μου έλεγε κάποιος. Έτσι, ό,τι κατάφερνα να μάθω, το κατακτούσα πολύ καλά. Όμως δυστυχώς με τον τρόπο που γινόταν η παραδοσιακή εκπαιδευτική διαδικασία ήταν ανέφικτο. Σταδιακά άρχισα να καταλαβαίνω πως πρέπει να υπάρχει και άλλος τρόπος, με τον οποίο θα μπορούσα να μαθαίνω ευκολότερα.

Τι θα άλλαζες στην εκπαιδευτική διαδικασία ,αν είχες τη δυνατότητα?

Θα άλλαζα πολλά πράγματα. Θα ήθελα να αλλάξουν τα μαθήματα, να έχουν αρχή, μέση και τέλος. Να έχουν μια συνέχεια. Να μην είναι αόριστα. Οι εκπαιδευτικοί θα μπορούσαν να γίνουν παραστατικοί στη διδασκαλία τους. Να διδάσκουν μέσα από το παιχνίδι, μέσα από την καρδιά τους. Επίσης, θα άλλαζα τις σχολικές εγκαταστάσεις…εκτός από τσιμέντο και γήπεδα θα έβαζα κήπους, ζώα…βιωματική μάθηση. Αν ήταν διαφορετικά τα πράγματα στην εκπαίδευση, μάλλον θα επεδίωκα να δημιουργηθεί ένα σχολείο μόνο για μαθητές με δυσλεξία! Μια ακαδημία, όπου θα φοιτούσαν δυσλεκτικά παιδιά και νομίζω ότι θα έκαναν θαύματα!! Πιστέψτε με, εκεί θα γίνονταν οι μεγαλύτερες ανακαλύψεις της ανθρωπότητας.

Πως αισθάνεται κάποιος όταν καταλαβαίνει στα ενήλικα του χρόνια πως έχει δυσλεξία?

Απόλυτα απελευθερωμένος. Γιατί μαθαίνεις ότι αυτό που συμβαίνει, δεν συμβαίνει μόνο σε σένα, αλλά ότι υπάρχουν κι άλλοι που σκέφτονται και μαθαίνουν με τον ίδιο τρόπο. Και φυσικά επιβεβαιώθηκα όταν κατάλαβα ότι υπάρχει κι άλλος τρόπος να μαθαίνεις, να παίρνεις τη γνώση. Είχε πια πάρει μια μορφή όλο αυτό. Άνηκα σε ένα μέρος του κοινωνικού συνόλου. Εγώ αυτό το έμαθα μόλις τελείωσα το σχολείο. Αν βέβαια το αναγνώριζαν οι γονείς ή οι εκπαιδευτικοί έγκαιρα και είχαν κινηθεί ανάλογα, αν έκανα ειδικά μαθήματα, θα τα κατάφερνα σίγουρα πολύ ευκολότερα!

Πως ήταν η επαφή με το γραπτό λόγο και την ανάγνωση, κατά τη διάρκεια των σπουδών, κάτω από τέτοιες υψηλές απαιτήσεις και σε αυτή την ηλικία?

Αρχικά ήταν δύσκολα, όμως σταδιακά πήγαινε όλο και καλύτερα. Αν και μεγάλος πια ζήτησα βοήθεια από ειδικό για να βελτιώσω τη γραπτή σύνταξη και να μάθω να ταξινομώ τη σκέψη μου στο χαρτί. Και το αποτέλεσμα ήταν εκπληκτικό! Τόσο εκπληκτικό που έλαβα μια επιστολή από τη διδάσκουσα του Πανεπιστημίου, η οποία θεώρησε ότι η συγγραφή της εργασίας δεν ήταν δικό μου έργο και με επέπληξε για τις μεθόδους μου!!

Σήμερα σε ποιες εκφάνσεις της τη βιώνεις?

Αρχικά, ως ενήλικας είχα μεγάλη δυσκολία να οργανώσω το χρόνο μου, να είμαι συνεπής στα ραντεβού μου… Δεν είχα αυτό που λέμε «αίσθηση του χρόνου». Αυτό ήταν και η αφορμή να γίνει αντιληπτό από τους κοντινούς μου ότι κάτι συμβαίνει… Σταδιακά έχω βελτιώσει τις επιδόσεις μου. Επίσης, δεν είναι εύκολο να δώσω κατευθύνσεις σε κάποιον. Δεν ανακαλώ εύκολα ονόματα οδών, ηθοποιών, κλπ. Πρέπει να συνδυάσω κάτι με το κάθε όνομα για να μπορέσω να το θυμάμαι. Αντίθετα, είμαι πολύ καλός αριθμομνήμων. Μέχρι πρόσφατα δεν είχα τηλεφωνικό κατάλογο, ανακαλούσα τα νούμερα από μνήμης. Στη δουλειά μου ανακαλώ εκατοντάδες κωδικούς χωρίς ποτέ να κάνω λάθος! Σχετικά με την ανάγνωση και τη γραφή έχω ακόμη λίγο αργό ρυθμό. Για να κατανοήσω ένα γραπτό κείμενο χρειάζεται να είμαι απόλυτα συγκεντρωμένος και να κάνω αρκετές αναγνώσεις. Η γραφή μου έχει βελτιωθεί πολύ εκφραστικά, αλλά η ορθογραφία δεν είναι πάντα αυτόματη. Συχνά, όταν χρειάζεται στη δουλειά να παρουσιάσω κάτι σε κοινό αντιμετωπίζω μια μικρή συστολή και ανασφάλεια.

Τι είναι τελικά η δυσλεξία?Μαθησιακή δυσκολία ή διαφορετικός τρόπος μάθησης?

Σαφέστατα και είναι ένας διαφορετικός τρόπος μάθησης. Ένας τρόπος μάθησης που προσεγγίζοντας τον, έστω και σε μεγαλύτερη ηλικία, απελευθερώνεται το μυαλό και η ψυχή.

Τι θα έλεγες σε ένα παιδί με δυσλεξία?

Θα του έλεγα ότι αν μπορέσει να μιλήσει τη γλώσσα των “μονοδιάστατων”, θα κάνει θαύματα!
Θα του έλεγα ακόμη πως όσο μεγαλώνει θα καταλαβαίνει πόσο τυχερός είναι…

Τι θα συμβούλευες ένα γονέα παιδιού με δυσλεξία?

Θα του έλεγα ότι οι νεράιδες δεν αγγίζουν όλα τα παιδιά με το μαγικό τους ραβδάκι. Όσα παιδιά αγγίζουν, αυτά γίνονται δυσλεκτικά!
Πρακτικά θα τους τόνιζα ότι είναι πολύ τυχεροί, γιατί δυσλεξία σημαίνει εξυπνάδα, πολλές φορές ανώτερη. Όμως για να γίνει κατανοητή και από τους άλλους χρειάζεται μια άλλη προσλαμβάνουσα, ένα μεταφραστικό μέσο, ένας ειδικός. Τέλος θα επεσήμανα ότι κανένα παιδί με δυσλεξία δεν είναι τεμπέλικο. “Είναι ένα ημίθεο πλάσμα που έπεσε από τον Όλυμπο σε μια πραγματικότητα απλή και πεζή!!!”

Σήμερα ποια είναι η σχέση σου με τη δυσλεξία?

Σήμερα είμαι “ερωτευμένος” με τη δυσλεξία, δε θα την άλλαζα με τίποτα. Θα έλεγα με βεβαιότητα πως είναι ότι καλύτερο μου έχει συμβεί. Και χαίρομαι ιδιαίτερα όταν παρευρίσκομαι με άλλους ενήλικες με δυσλεξία, γιατί μοιραζόμαστε το ίδιο συναίσθημα. Νομίζουμε ότι ο κόσμος μας ανήκει. Με στενοχωρεί που τα παιδιά δεν είναι σε θέση να το βιώσουν αυτό. Γι ‘αυτό και αυτό το διάστημα γράφω για τα παιδιά, για να τα κάνω να αγαπήσουν τον εαυτό τους και τη δυσλεξία τους.
Κάτι που θα αφορά μάλλον και μικρά αλλά και μεγάλα παιδιά!!

Αποφθέγματα ενήλικων δυσλεκτικών

Richard Branson – επιχειρηματίας, ιδρυτής των Virgin enterprises. “Σε ηλικία οκτώ ετών δεν μπορούσα ακόμα να διαβάσω. Σύντομα κατέληξαν να με κτυπούν μια-δυό φορές την εβδομάδα επειδή έκανα κακή εργασία ή επειδή μπέρδευα τις ημερομηνίες από τις μάχες.”
Tom Cruise – ηθοποιός. “η παιδική μου ηλικία ήταν εξαιρετικά μοναχική. Δεν είχα πολλούς φίλους. Ήμουν δυσλεκτικός και πολλά παιδιά με κορόιδευαν. Εκείνη η εμπειρία μ’ έκανε να κλειστώ στον εαυτό μου γιατί μαθαίνεις σιγά-σιγά να αποδέχεσαι σιωπηρά την κακομεταχείριση και τον εμπαιγμό”. “Έπρεπε να εκπαιδεύσω τον εαυτό μου να συγκεντρώνω την προσοχή μου. Έγινα πολύ οπτικός κι έμαθα πώς να δημιουργώ διανοητικές εικόνες προκειμένου να κατανοώ αυτά που διάβαζα.”
Albert Einstein. Μου είπε ότι οι δάσκαλοί του έλεγαν ότι .. ήταν διανοητικά αργός, ακοινώνητος, και “χαμένος” στα ανόητα όνειρά του..- Hans Α. Einstein, για τον πατέρα του.
Salma Hayek – ηθοποιός. Αγωνίζεται πάντα με την εκμάθηση των διαλόγων της. Χάνει το δρόμο ακόμη κι όταν πηγαίνει σε σημαντικές συνεδριάσεις στο Hollywood. “Είμαι πολύ άσχημα δυσλεκτική. Η ανάγνωση είναι ακόμα πολύ δύσκολη για μένα. Μερικές φορές όταν οδηγώ, ο εγκέφαλός μου μπερδεύει τις κατευθύνσεις.”
Πηγή:Υπερκινητικός δάσκαλος


http://www.ikidcenters.com/
Μαριάννα Καπίρη

ΤΙ ΛΕΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ;

‘Πολίτευμα: Το σύνολο των κανόνων δικαίου με τους οποίους σχηματίζεται και ασκείται η θέληση που συνιστά την κρατική εξουσία. Οι κανόνες αυτοί ρυθμίζουν με τρόπο συστηματικό κυρίως δύο πράγματα: τη "μορφή του κράτους" - δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο συγκροτείται η κρατική εξουσία, και τη "μορφή της κυβέρνησης", δηλαδή το συστηματικό τρόπο με τον οποίο ασκείται η κρατική εξουσία. Αλλά οι τρόποι κατά τους οποίους συγκροτείται και ασκείται η κρατική εξουσία δεν είναι οι ίδιοι παντού και πάντοτε. Για το λόγο αυτόν τα πολιτεύματα διακρίνονται ιδίως με βάση δύο κριτήρια: είτε με βάση την πηγή της κρατικής εξουσίας, είτε με βάσει την εξάρτηση ή μη αυτών που κυβερνούν από αυτούς που κυβερνούνται’.
(http://www.livepedia.gr/index.php/ , 25/4/12)

Είναι οι εκλογές μια διδακτική στιγμή; Μια στιγμή όπου η ευκαιρία που έχει ο γονιός, ο δάσκαλος, η κοινωνία να ‘ μιλήσει’ με το παιδί μετατρέπεται, με διορατικότητα, σε γνώση που κατακτιέται και παραμένει ως ψυχικό αποτύπωμα;

Η απάντηση είναι ‘ναι’. Χρησιμοποιώντας τα τρέχοντα γεγονότα και τα θέματα που παρουσιάζονται στα δελτία ειδήσεων, είναι ένας εξαιρετικός τρόπος για να επωφεληθούμε από τις διδακτικές στιγμές που παρουσιάζονται στην καθημερινή ζωή.

"Μαμά, τι θα ψηφίσεις;"

Όσο μεγαλύτερη κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης υπάρχει σε εκλογές, τόσο περισσότερο τα παιδιά θα πρέπει να γνωρίζουν το πολίτευμα και τις λειτουργίες του. Αντί, λοιπόν, να λέμε στα παιδιά μας απλώς τι θα ψηφίσουμε, είναι προτιμότερο να ερευνήσουμε μαζί τους τον κάθε υποψήφιο και το κάθε κόμμα, και να συζητήσουμε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα του εν λόγω προσώπου ή της παράταξης. Αν δε τα παιδιά κάνουν μόνα τους την έρευνα έχουμε διπλό όφελος: σαφώς τα παιδιά μαθαίνουν περισσότερα για το θέμα της έρευνας τους, αλλά βασικά διδάσκονται ότι (και πώς) πρέπει να ερευνούν όταν θέλουν να μάθουν για να πάρουν αποφάσεις. Έτσι θα γίνουν υπεύθυνοι πολίτες.

Όσο περισσότερο τα παιδιά ακούνε συζητήσεις ενηλίκων, τόσο περισσότερο θα πρέπει να γνωρίζουν για τα βασικά ζητήματα που θίγονται και θα ψηφιστούν στις εκλογές ως αντιπροσωπευτικές θέσεις κομμάτων. Μπορούμε να ζητήσουμε από τα παιδιά να καταγράψουν πια θέματα θεωρούν σημαντικά ώστε να μετατραπούν σε νόμους του κράτους. Εδώ θα συζητηθούν και θέματα αξιών και ηθικής που αφορούν σε όλη την οικογένεια. Θα ήταν χρήσιμο, λοιπόν, να παρακολουθούμε μαζί με το παιδί συζητήσεις στην τηλεόραση ή ειδήσεις στο internet, και να συζητάμε πάνω σε αυτές. Ακόμα και σε μικρή ηλικία, είναι σημαντικό τα παιδιά να μάθουν πως να παίρνουν αποφάσεις μέσα από την ανάλυση των πληροφοριών που τους δίνονται.

Μπορούμε μέχρι και να παίξουμε ‘εκλογές’. Αν υπάρχει μια τάξη, μια παρέα, μια ομάδα με κέφι, μπορούμε να χωριστούμε σε υποψήφιους: έτσι μαθαίνουμε τις λειτουργίες και τις διαδικασίες του πολιτεύματος. Ποιος θα βγεί βουλευτής, με ποιο τρόπο, πως θα τον επιλέξουμε, πως είναι να ψηφίζεις.

Δεν υπάρχει πουθενά στην εκπαίδευση των παιδιών μάθημα πολιτικής εκπαίδευσης. Πολλά παιδιά τελειώνουν το σχολείο χωρίς να γνωρίζουν την κυβέρνηση του τόπου τους αλλά και τα φλέγοντα θέματα της επικαιρότητας. Με αποτέλεσμα, όταν καλούνται να ψηφίσουν στα 18 τους να μην προσέρχονται ή να μην έχουν δομημένη άποψη. Χτίζοντας τις γνώσεις τους αλλά και τον τρόπο σκέπτεσθαι από νωρίς, προάγουμε την ανεξαρτησία και την κριτική σκέψη, εφόδια και συμμάχους στην ανάπτυξη ελεύθερης βούλησης.


Αθηνά Στεφανάτου, PhD
Ψυχολόγος

Eνισχύσετε ευχάριστα δεξιότητες επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης!

Mερικές ιδέες για να στήσετε οικονομικά, γρήγορα και απλά παιχνίδια στο σπίτι για να ενισχύσετε ευχάριστα δεξιότητες επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης!

.

1. Μάντεψε τι ακούς

Στόχοι

• Ενισχύεται η ακουστική διάκριση και η ακουστική αντίληψη
• Ενισχύεται ο ενθουσιασμός και η χαρά που μπορούν να μοιραστούν οι γονείς με το παιδί

Σενάριο παιχνιδιού
Η μαμά/ο μπαμπάς συγκεντρώνουν σε ένα δοχείο αντικείμενα και παιχνίδια που κάνουν ήχους (κουδουνάκια, σφυρίχτρες , κλειδιά, μπουκάλι με νερό, κομπολόι, αυτοκινητάκια, τρενάκια, δοχείο με χάντρες, πιανάκι, τύμπανο, μαράκες κ.α). Αφήστε το παιδί να δει και να επεξεργαστεί αυθόρμητα όλα τα αντικείμενα. Τα αντικείμενα που προκαλούν ήχους με ευχάριστη ανταπόκριση από το παιδί είναι αυτά που θα πρέπει να κρατήσετε. Οι ήχοι αντικείμενων που φαίνεται να «ενοχλούν»το παιδί είναι προτιμότερο να αποφεύγονται. Στην συνέχεια ζητάμε από το παιδί να γυρίσει πλατούλα ή αν μπορεί να το δεχτεί, του δένουμε τα ματάκια με ένα μαντήλι. Η μαμά/ο μπαμπάς ξεκινά με ένα πρώτο αντικείμενο και προκαλεί ήχο, ενθαρρύνοντας το παιδί να μαντέψει τι είναι αυτό που άκουσε. Συνεχίζει το παιχνίδι μέχρι να τελειώσουν όλα τα αντικείμενα που έχει μέσα το κουτί. Συνήθως το παιδί χαμογελά εκφράζοντας την έκπληξή του για κάθε νέα ακουστική πληροφορία.

Παραλλαγές
Στο παιχνίδι μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αργότερα ολοένα και περισσότερα αντικείμενα ή να πραγματοποιείτε περισσότερους από έναν ήχο και το παιδί θα πρέπει να τους αναγνωρίζει με την διαδοχική σειρά.

Παρατηρήσεις
Το παιχνίδι αυτό δεν ενδείκνυται σε παιδιά με ακουστική αμυντικότητα. Μην πιέζεται το παιδί να παίξει αυτό το παιχνίδι αν παρατηρείται έντονη δυσανασχέτηση σε ακουστικά ερεθίσματα.

.

2. Ας φτιάξουμε ένα κολλάζ!

Στόχοι

• Ενισχύεται η δεξιότητα της οπτικής αντίληψης
• Βελτιώνεται η λεπτή κινητικότητα
• Ενισχύεται ο ρόλος του παιδιού ως συνεργάτης- βοηθός
• Ενισχύεται ο σχεδιασμός δραστηριοτήτων- οργάνωση

Σενάριο παιχνιδιού
Η μαμά/ο μπαμπάς χρησιμοποιεί φωτογραφίες προσκαλώντας το παιδί να φτιάξουν ένα κολλάζ των φωτογραφιών. Παρουσιάζει όλα τα υλικά του κολλάζ (φωτογραφίες ) και αρχίζει να ζήτα μια- μια τις φωτογραφίες από το παιδί για να τις κολλά σε ένα μεγάλο χαρτόνι. Ζητά από το παιδί να του δώσει συγκεκριμένες φωτογραφίες (π.χ. «δώσε μου την φωτογραφία που δείχνει τον μπαμπά που κοιμάται» ). Καθώς κολλά τις φωτογραφίες αναφέρει δυνατά κάθε βήμα που κάνει στο παιδί (πχ. «ανοίγω την κόλλα και βάζω μπόλικη γύρω – γύρω στο πίσω μέρος της φωτογραφίας») . Είναι σημαντικό η σειρά χρησιμοποίησης της κάθε φωτογραφίας να ΄ναι συγκεκριμένη για να είναι εύκολα αντιληπτό από το παιδί. Επαναλαμβάνουμε την δραστηριότητα τις επόμενες μέρες με τις ίδιες φωτογραφίες μέχρι το παιδί να αναγνωρίσει το κάθε βήμα. Είναι επίσης σημαντικό να γίνει κατανοητό από το παιδί πόσο σημαντικό ρόλο έχει η συμβολή του στην δραστηριότητα αυτή.

Παραλλαγές

• Στο παιχνίδι μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αργότερα και φωτογραφίες από περιοδικά /εφημερίδες τις οποίες έχετε επιλέξει μαζί με το παιδί.
• Οι φωτογραφίες αυτές σταδιακά μπορεί να συνθέτουν μια ιστορία με αρχή- μέση και τέλος.

.

3. Πού είσαι;

Στόχοι

• Ανταλλαγή συναισθημάτων ενθουσιασμού, χαράς
• Ενίσχυση της προσοχής στις εκφράσεις του προσώπου
• Ενίσχυση της βλεμματικής επαφής

Σενάριο παιχνιδιού
Η μαμά/ο μπαμπάς κάθεται πολύ κοντά στο παιδί (σε καρεκλάκια ή μικρά χαλάκια στο πάτωμα) σε θέση πρόσωπο με πρόσωπο. Η μαμά/ο μπαμπάς πιάνει τα χέρια του παιδιού και τα κατευθύνει στο πρόσωπό της/του. Καθώς καλύπτει το πρόσωπό της/του με τα χέρια του παιδιού λέει – «Που είναι η μαμά/ο μπαμπάς;». Στη συνέχεια η μαμά/ο μπαμπάς καλύπτει με τα χέρια της /του, το πρόσωπό του παιδιού και λέει – Που είναι ο/η…?(όνομα παιδιού). Κάθε φορά, αποκαλύπτεται το πρόσωπο της μαμάς/ του μπαμπά ή του παιδιού λέγοντας «κου-κου»!!!
Τις επόμενες φορές μπορεί να επαναληφθεί η ίδια διαδικασία καλύπτοντας τα πρόσωπα με ένα κομμάτι ύφασμα ή μία πετσέτα ή ακόμη καλύπτοντας ολόκληρο το σώμα με ένα σεντόνι. Μπορείτε επίσης να μετράτε 1-2-3 πριν εμφανιστεί το πρόσωπο, ώστε να προετοιμάσετε το παιδί γι’ αυτό και να παρατείνετε την αναμονή του.

.

4. Ας χορέψουμε!

Στόχοι

• Ενισχύεται η αυθόρμητη λεκτική έκφραση
• Ενισχύεται η αυθόρμητη πρόκληση του παιχνιδιού από το παιδί
• Ενισχύεται ο ενθουσιασμός και η χαρά

Σενάριο παιχνιδιού
Α) Η μαμά και ο μπαμπάς επιλέγουν παιδικά τραγούδια ή μουσική που προτιμά το παιδί. Πιάνονται χέρι χέρι και ξεκινούν να χορεύουν ακολουθώντας το ρυθμό της μουσικής, ενώ παράλληλα μπορούν να τραγουδούν. Κάποια στιγμή η μαμά και ο μπαμπάς απομακρύνονται με μικρά βήματα προς τα πίσω και περιμένουν την αντίδραση του παιδιού. Εάν το παιδί δεν πλησιάσει προς το μέρος τους, τότε πλησιάζουν πάλι το παιδί χωρίς καμία άλλη αντίδραση. Περιμένουν από το παιδί να εκδηλώσει την επιθυμία του για τη συνέχιση της αλληλεπίδρασης.
Β) Οι παύσεις της χορευτικής δραστηριότητες μπορούν να γίνουν με άνοιγμα και κλείσιμο της μουσικής. Στο διάστημα που η μουσική κλείνει το παιδί προσπαθεί να ενθαρρύνει τη συνέχιση του χορού, πλησιάζοντας τη μαμά/τον μπαμπά ή με λεκτική έκφραση.
Γ) Είναι πολύ σημαντικό να αξιολογήσουν οι γονείς πότε θα είναι η κατάλληλη στιγμή για να απομακρυνθούν από το παιδί ή για να κλείσουν τη μουσική.

.

5. Aς παίξουμε με τον αφρό

Στόχοι

• Ενίσχυση βλεμματικής επαφής
• Ενίσχυση αναφοράς προσώπου
• Ενίσχυση λεπτού οπτικο- κινητικού συντονισμού
• Διατήρηση θέσης

Σενάριο παιχνιδιού
Ο μπαμπάς/ η μαμά προσκαλεί το παιδί να παίξουν με τον αφρό. Κάθονται απέναντι και γεμίζουν την επιφάνεια ενός μικρού τραπεζιού με αφρό. Ο μπαμπάς/ η μαμά αφήνει το παιδί να πειραματιστεί με τον αφρό (να τον πιάσει, να τον μυρίσει, να τον επεξεργαστεί κ.τ.λ.). Μέσα από αυτόν τον πειραματισμό μπορεί να σημειώσει τι του προκαλεί γέλιο και ευχαρίστηση. Στην συνέχεια μπορεί να πιάσει τα χεράκια του παιδιού και να του δείξει και άλλους τρόπους παιχνιδιού. Μένει και επαναλαμβάνει κινήσεις που προκαλούν γέλιο και ευχαρίστηση στο παιδί. Ο μπαμπάς/ η μαμά κρατώντας τα χεράκια του παιδιού κάνει παύσεις σηκώνοντας τα χέρια πάνω από τον αφρό. Συνεχίζει μόνο εφόσον το παιδί αναφερθεί με κάποιο τρόπο στον μπαμπάς/ η μαμά ή ανταποκριθεί βλεμματικά (σας κοιτάξει στα μάτια). Ο μπαμπάς/ η μαμά συνεχίζει το παιχνίδι με τον αφρό και σταματά ξανά.

Παραλλαγές
Διαφοροποίηση στο υλικό (σαντιγί, δακτυλομπογιές, δοχείο οσπρίων)

Παρατηρήσεις
Χρειάζεται πολύ προσοχή στον χρόνο που θα αφιερώσετε στον πειραματισμό του παιδιού με τον αφρό. Είναι σημαντικό να επεξεργαστεί το νέο αυτό υλικό για να μπορέσει μετά να συνεργαστεί μαζί σας . Ο χρόνος που θα δώσει ο μπαμπάς/ η μαμά δεν θα πρέπει να επιτρέψει στο παιδί να ¨χορτάσει¨ το παιχνίδι για να έχει το παιδί στην συνέχεια την απαραίτητη διάθεση. Το παιδί μπορεί να εκφραστεί λεκτικά («ναι», «πάλι», «κι άλλο», «αφρός»). Παρουσιάζεται να συμβαίνει αυτό συχνά στον σημείο της παύσης από τον μπαμπάς/τη μαμά. Σημαντικό όμως είναι η λεκτική έκφραση να συνοδεύεται και από βλεμματική επαφή.

Το καλύτερο δώρο για ένα παιδί είναι οι όμορφες στιγμές με την οικογένειά του!

πηγή: http://www.ikidcenters.com, Αλίνα Χουδελούδη

Το σύνδρομο Landau-Kleffner (LKS)

ΠερίληψηΤο σύνδρομο Landau-Κleffner είναι σχετικά σπάνιο σύνδρομο της παιδικής ηλικίας και χαρακτηρίζεται από επίκτητη αισθητηριακή αφασία και ποικιλομορφία επιληπτικών κρίσεων και ΗΕΓραφικών ανωμαλιών.



Η αιτιολογία του είναι ποικίλη και στις περισσότερες περιπτώσεις αδιευκρίνιστη. Η πρόγνωση του συνδρόμου είναι σχετικά καλή ως προς τον έλεγχο των κρίσεων αλλά οι αφασικές διαταραχές παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστη μα και δεν υποχωρούν πάντοτε πλήρως.
Η θεραπευτική αντιμετώπιση περιλαμβάνει για τον έλεγχο των κρίσεων το Βαλπροϊκό Να ενώ τα κορτικοστεροειδή και η γ-σφαιρίνη έχουν χρησιμοποιηθεί με σχετικά καλά αποτελέσματα για τη βελτίωση των αφασικών διαταραχών.
Εισαγωγή
Το σύνδρομο Landau-Kleffner (LKS) ή επίκτητη επιληπτική αφασία της παιδικής ηλικίας συνίσταται σε οξεία ή προϊούσα απώλεια του λόγου συνοδευόμενη από ηλεκτροεγκεφαλογραφικές, επιληπτικού τύπου, ανωμαλίες. Συχνά, συνυπάρχουν επιληπτικές κρίσεις, οι οποίες μπορεί να προηγούνται ή να έπονται της εγκατάστασης των αφασικών διαταραχών. Το σύνδρομο περιγράφηκε για πρώτη φορά από τους Landau και Kleffner το 1957¹ με την ανακοίνωση έξι παιδιών με επίπτητη αφασία και επιληπτικές κρίσεις. Τα παιδιά αυτά εμφάνισαν αφασικές διαταραχές χωρίς εμφανή αιτία και χωρίς άλλα συμπτώματα εγκεφαλικής δυσλειτουργίας εκτός από τις επιληπτικές κρίσεις και τις εστιακές παροξυντικές εκφορτίσεις στο ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (ΗΕΓ). Οι αφασικές διαταραχές παρουσίασαν τάση για βελτίωση μετά από διαφορετικό για κάθε περίπτωση χρονικό διάστημα. Οι Landau και Kleffner υπέθεσαν ότι "παρατεταμένες εκφορτίσεις σε εγκεφαλικές περιοχές, που σε μεγάλο βαθμό αφορούν στο λόγο, οδηγούν σε λειτουργική εκτομή των περιοχών αυτών".
Στη Διεθνή Κατάταξη Επιληψιών και Επιληπτικών Συνδρόμων² το LKS κατατάσσεται στην ομάδα των αταξινόμητων επιληπτικών συνδρόμων επειδή συνυπάρχουν εστιακές και γενικευμένες επιληπτικές κρίσεις όπως επίσης εστιακές και γενικευμένες ΗΕΓραφικές ανωμαλίες.
Το σύνδρομο είναι σχετικά σπάνιο (με σχετική επικράτηση στα αγόρια σε σχέση με τα κορίτσια σε αναλογία 2:1)³. Συχνά, τα πάσχοντα παιδιά οδηγούν ται σε ωτορινολαρυγγολόγο γιατί εκλαμβάνεται η αφασική τους διαταραχή ως διαταραχή της ακοής. Επίσης, ποικίλες υποθέσεις έχουν προταθεί για την αιτιολογία του και διάφορα θεραπευτικά σχήματα έχουν εφαρμοσθεί για την αντιμετώπισή του. Οι παρα πάνω λόγοι μας οδήγησαν σε μία εκτεταμένη βιβλιογραφική ανασκόπηση του συνδρόμου.








Κλινικά χαρακτηριστικά του συνδρόμου
Οι αφασικές διαταραχές εμφανίζονται σε ηλικία που το παιδί έχει αποκτήσει την ικανότητα ομιλίας και πριν από την ηλικία των 6 ετών στο 70% των περι πτώσεων. Συνήθως, η αφασία ξεκινά ως λεκτική κώφωση (ακουστική λεκτική αγνωσία) και μερικές φορές επεκτείνεται και σε αδυναμία αναγνώρισης οικείων ήχων. Οι Rapin και συνεργάτες⁴ ήταν οι πρώτοι που αναγνώρισαν ότι τα παιδιά με LKS έχουν όχι μόνο δυσκολίες αντίληψης του λόγου αλλά και διαταραχές εκπομπής, οι οποίες γίνονται εμφανείς κατά την εξέλιξη του συνδρόμου. Κατά την πορεία της νόσου ο προφορικός λόγος διαταράσσεται (στερεοτυπίες, εμμονές, παραφασίες) ή και εξαλείφεται τε λείως.
Παρόλο που οι ασθενείς των Landau και Kleffner είχαν φυσιολογική ανάπτυξη της ομιλίας μέχρι που εμφάνισαν τα πρώτα συμπτώματα του συνδρόμου, έγινε γρήγορα αντιληπτό ότι υπάρxουν παιδιά με πα θολογική ή καθυστερημένη έναρξη ομιλίας που στη συνέxεια έxασαν και την περιορισμένη ικανότητα ομιλίας που είxαν αποκτήσει. Πρώτη φορά επισήμα ναν το γεγονός αυτό οι McKinney και McGreal⁵ σε 4 από τα 9 παιδιά που μελέτησαν. Περαιτέρω ενδείξεις για διαταραxές ανάπτυξης του λόγου σε παιδιά που πάσxουν από LKS μπορούν να βρεθούν σε περι στατικά που ανακοινώθηκαν από διάφορους συγγραφείς^6,7,8.
Οι Mapien και συνεργάτες⁹ ανακοίνωσαν την περίπτωση ενός παιδιού με LKS και αναπτυξιακές δια ταραxές της ομιλίας και κάνοντας μιά ανασκόπηση της βιβλιογραφίας καταλήγουν ότι οι αρxικές διατα ραxές του λόγου δεν αφορούν πάντα στην αντίληψη αλλά μπορεί να αφορούν και στην εκπομπή. Για αυτό το λόγο είναι διαγνωστικά σημαντικό να θεωρηθεί μία αφασική διαταραxή εκπομπής του λόγου ως το πρόδρομο σύμπτωμα του συνδρόμου. Επίσης, υπογραμμίζουν ότι σε ένα αριθμό επίκτητων αφασικών διαταραxών του συνδρόμου. Σε αυτή την κατηγορία των ασθενών ξεxωρίζουν δύο ομάδες ως προς την εξέλιξη της ομιλίας. Στην πρώτη ομάδα η διαταραxή της ομιλίας παραμένει σταθερή κατά την πορεία της νόσου ενώ στην δεύτερη οι διαταραxές του λόγου κυμαίνονται με ποσοτικές και ποιοτικές μεταβολές. Εκτός από τις αφασικές διαταραxές, ειδικές νευροψυxολογικές εξετάσεις αποκαλύπτουν μερικές φορές ήπιες μορφές απραξίας.
Στα πλαίσια του συνδρόμου έxουν αναφερθεί ψυxοκινητικές διαταραxές ποικίλης έντασης οι οποίες είναι υπερκινητικότητα, διαταραxές προσοxής, επιθετικότητα και κατάθλιψη^10,11,12. Ψυxωτική κατάσταση έxει σπάνια περιγραφεί¹³.
Οι επιληπτικές κρίσεις είναι συνήθως μικρό πρό βλημα και σε μερικά παιδιά δεν έxουν αναγνωριστεί ποτέ^6,7,8. Η επιληπτική φύση του συνδρόμου μπορεί να μην αναγνωριστεί μέxρι να γίνει ΗΕΓ και έτσι πολλά από αυτά τα παιδιά απευθύνονται πρώτα σε ωτορινολαρυγγολόγους ή ψυxολόγους. Επιληπτικές κρίσεις εμφανίζονται στο 75-80% των περιπτώσεων, είναι συνήθως αραιές και συxνά εμφανίζονται κατά τη διάρκεια του νυxτερινού ύπνου. Στο 1/3 των παι διών παρουσιάζεται μία μόνο επιληπτική κρίση ή ένα επεισόδιο επιληπτικής κατάστασης συνήθως μεταξύ 4 και 6 ετών. Οι επιληπτικές κρίσεις ελέγxονται πλή ρως με αντιεπιληπτικά φάρμακα και υποxωρούν κατά την εφηβεία και την ενηλικίωση στο συντριπτικό ποσοστό των περιπτώσεων. Είναι διαφόρων τύπων, εστιακές και γενικευμένες με σπασμούς ή xωρίς σπασμούς. Κυρίως, εμφανίζονται εστιακές κινητικές, άτυπες αφαιρέσεις, γενικευμένες τονικοκλονικές-αστατικές κρίσεις. Χαρακτηριστικά, δεν εμφανίζονται τονικές κρίσεις ενώ οι σύνθετες εστιακές κρίσεις με ψυxοκινητικούς αυτοματισμούς είναι εξαιρετικά σπάνιες.


ΗΕΓραφικά xαρακτηριστικά του συνδρόμου
Αν και κλινικά επιληπτικές κρίσεις δεν εμφανίζονται πάντα, το ΗΕΓ είναι πάντα παθολογικό. Οι ανωμαλίες στο ΗΕΓ είναι το εύρημα κλειδί για τη διά γνωση του συνδρόμου και μία και μόνη φυσιολογική καταγραφή δεν αποκλείει τη διάγνωση γιατί οι παρο ξυντικές εκφορτίσεις δεν παρουσιάζονται πάντα ή παρουσιάζονται μόνο κατά τον ύπνο. Αυτό μπορεί να είναι μια από τις παγίδες της διάγνωσης: η μόνη πα θολογική εργαστηριακή εξέταση, το ΗΕΓ, μπορεί να xαρακτηρίζεται από έντονη ποικιλομορφία¹³.
Στο ΗΕΓ εγρηγόρσεως το έδαφος είναι φυσιολογικό . Αιxμές ή και συμπλέγματα αιxμής-κύματος εμφανίζονται σε ποσότητα και εντόπιση που μεταβάλλονται από τη μια καταγραφή στην άλλη. Κυρίως εντοπίζονται στην κροταφική και βρεγματοκροταφική περιοxή. Η επιληπτική εστία προσομοιάζει με αυτές που φαίνονται στην καλοήθη ρολάνδια επιληψία της παιδικής ηλικίας. Πολυεστιακή εμφάνιση αιxμών και συμπλεγμάτων αιxμής-κύματος μπορεί επίσης να παρατηρηθεί. Επίσης, παρατηρούνται εκφορτίσεις αιxμών και συμπλεγμάτων αιxμής-κύματος, σύγxρονες και αμφοτερόπλευρες ή σxεδόν γενικευμένες.
Ο ύπνος ενεργοποιεί την εμφάνιση των παροξυν τικών γενικευμένων και εστιακών εκφορτίσεων. Κά ποια στιγμή, κατά την εξέλιξη του συνδρόμου, όλοι οι ασθενείς έxουν συνεxείς γενικευμένες παροξυντι κές εκφορτίσεις που καταλαμβάνουν περισσότερο από το 85% της διάρκειας του non-RΕΜ ύπνου. Πρό κειται για την ίδια ΗΕΓραφική εικόνα που xαρακτηρί ζει ένα άλλο επιληπτικό σύνδρομο, την επιληψία με συνεxείς εκφορτίσεις συμπλέγματος αιxμής-κύματος στη διάρκεια του non-REM ύπνου. Οι κλινικές και ΗΕΓραφικές ομοιότητες των δύο συνδρόμων εγεί ρουν το ερώτημα κατά πόσο πρόκειται για δύο διαφορετικές οντότητες ή για διαφορετικές όψεις του ίδιου συνδρόμου.

Αιτιολογία
Η αιτιολογία του συνδρόμου παραμένει άγνωστη. Οι Mantovani και Landau¹⁴ επισημαίνουν την ετερογένεια της διαταραχής και πρόσφατα δεδομένα αποδεικνύουν ότι πολλές αιτίες μπορεί να οδηγήσουν στην κλινική εικόνα του συνδρόμου. Οι Ansink και συνεργάτες¹⁵ ανακοίνωσαν την περίπτωση ενός παιδιού με LKS μετά από προσβολή μηνιγγίτιδας από αιμόφιλο της ινφλουέντζας. Σε ένα παιδί με το ίδιο σύνδρομο αποκαλύφθηκε νευροκυστικέρκωση με βλάβη βαθιά στην αριστερή σχισμή του Sylvius¹⁶. H ύπαρξη απομυελινωτικών πλακών στο περικοιλιακή λευκή ουσία¹⁷, ο όγκος στον αριστερό κροταφικό λοβό^18,19 έχουν επίσης αναφερθεί ως αιτία του συνδρόμου. Οι Pascual-Castroviejio και συνεργάτες²⁰ περιέγραψαν -αγγειογραφικές ανωμαλίες συμβατές με αρτηριίτιδα σε κλάδους της καρωτίδας αρτηρίας σε 4 παιδιά με LKS. Με βάση αυτή την παρατήρηση χορήγησαν νικαρδιπίνη με την οποία πέτυχαν σημαντική βελτίωση του λόγου²¹. Οι Nevsimalova και συνεργάτες²² υποστηρίζουν την αυτοάνοση αιτιολογία της νόσου και απεκάλυψαν θετική αυτοάνοση αντίδραση στην κεντρική και περιφερική μυελίνη. Οι Fayad και συνεργάτες²³ ανακοίνωσαν την περίπτωση ενός παιδιού με έναρξη του συνδρόμου μετά από παρωτίτιδα και υποστήριξαν την πιθανότητα της εγκεφαλίτιδας ή της μετεγκεφαλιτιδικής αυτοάνοσης αντίδρασης ως αιτιολογία του συνδρόμου. Με βάση την υπόθεση αυτή και την ανεύρεση IgG δείκτη στο ΕΝΥ επιχείρησαν την χορήγηση i.v. γ-σφαιρίνης και ανέφεραν εντυπωσιακή υποχώρηση της αφασίας.
Παρόλα αυτά οι αναφορές όπου CT και MRI εμφανίζουν κάποιες βλάβες που μπορούν να θεωρηθούν αιτίες του συνδρόμου αποτελούν εξαίρεση. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι απεικονιστικές μέθοδοι και η αγγειογραφία αποκαλύπτουν φυσιολογικά ευρήματα. Με τη χρησιμοποίηση της ποζιτρονικής τομογραφίας (ΡΕΤ) οι Maquet και συνεργάτες²⁴ αναφέρουν σε παιδιά με LKS ευρήματα διαταραχής στη χρησιμοποίηση της γλυκόζης κατά τη διάρκεια του ύπνου. Οι μεταβολικές αυτές διαταραχές αφορούν τους κροταφικούς λοβούς και μπορεί να είναι πιό έντονες δεξιά, αριστερά ή στον ίδιο βαθμό αμφοτερόπλευρα. ΡΕΤ που έγινε σε έναν ασθενή των Cole και συνεργατών²⁵ παρουσίασε ασύμμετρες αμφοτερόπλευρες υπομεταβολικές δυσλειτουργίες. Οι de Silνα και συνεργάτες²⁶ υπέβαλαν 17 παιδιά με LKS σε ΡΕΤ με σκοπό να διευκρινίσουν κατά πόσο οι μεταβολικές ανωμαλίες αποτελούν σταθερό εύρημα της νόσου. Οι ασθενείς παρουσίασαν μεταβολικές ανωμαλίες στους κροταφικούς λοβούς. Οι μελετητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι κροταφικοί λοβοί παίζουν σημαντικό ρόλο στην παθογένεια του συνδρόμου.
Μελέτες με SPECT^27,28,29 έδειξαν ελάττωση της αιμάτωσης στο δεξιό αλλά κατά κύριο λόγο στον αριστερό κροταφικό λοβό. Οι λειτουργικές αυτές εξετάσεις ΡΕΤ και SPECT φαίνεται να είναι περισσότερο χρήσιμες στην εκτίμηση του συνδρόμου από ότι οι απεικονιστικές εξετάσεις μια και το LKS μοιάζει να είναι περισσότερο λειτουργική διαταραχή παρά δομική βλάβη.

Διάγνωση και διαφορική διάγνωση
Η κλινική διάγνωση του συνδρόμου θα βασιστεί στις διαταραχές του λόγου οι οποίες μπορεί να εγκατασταθούν αιφνίδια ή σταδιακά, να παρουσιάζουν διακυμάνσεις στην βαρύτητα και στις περισσότερες περιπτώσεις αφορούν στην κατανόηση του προφορικού λόγου αν και διαταραχές αρχικά στην εκφορά του λόγου δεν αποκλείονται. Οι διαταραχές αντίληψης του λόγου μπορεί να θεωρηθούν ως πρόβλημα ακουστικής ικανότητας και ο πρώτος γιατρός στον οποίο θα αναφερθούν οι γονείς να είναι ωτορινολαρυγγολόγος. Στην περίπτωση αυτή η ωτολογική εξέταση, το ακουόγραμμα και τα ακουστικά προκλητά δυναμικά είναι φυσιολογικά και λύνουν το πρόβλημα της διαφορικής διάγνωσης^30,31.
Οι ασθενείς μπορεί να μην παρουσιάζουν επιληπτικές κρίσεις. 'Οταν αυτές συνυπάρχουν είναι συνήθως αραιές, απλές εστιακές κινητικές κατά τη διάρκεια του ύπνου όπως στην καλοήθη ρολάνδια επιληψία των παιδιών, στην οποία όμως δεν παρατηρούνται αφασικές διαταραχές. Επίσης, μπορεί να εμφανιστούν γενικευμένες τονικοκλονικές κρίσεις, άτυπες αφαιρέσεις και μυοκλονικές αστατικές κρίσεις: Στην περίπτωση αυτή το σύνδρομο πρέπει να διαφοροδιαγνωστεί από το σύνδρομο Lennox-Gastaut. Ωστόσο τα δύο σύνδρομα παρόλες της κλινικές και ΗΕΓραφικές ομοιότητες μπορούν να διαφοροδιαγνωστούν με βάση το γεγονός ότι το σύνδρομο LKS δεν παρουσιάζονται ποτέ τονικές κρίσεις (νυχτερινές ή ημερήσιες) και δεν παρατηρούνται εκφορτίσεις με ταχείς ρυθμούς κατά τη διάρκεια του ύπνου όπως συμβαίνει στο σύνδρομο Lennox-Gastau.
'Ενα άλλο σύνδρομο από το οποίο πρέπει να διαφοροδιαγνωστεί το LKS είναι η επιληψία με συνεχείς εκφορτίσεις αιχμής-κύματος στη διάρκεια του non-REM ύπνου ή αλλιώς ηλεκτρική επιληπτική κατάσταση κατά τον ύπνο (ESES). Ο όρος "υποκλινική ηλεκτρική επιληπτική κατάσταση κατά τον ύπνο στα παιδιά" χρησιμοποιήθηκε από τους Party και συνεργάτες για να περιγραφεί το ΗΕΓ 6 παιδιών στα οποία καταγράφηκαν συνεχείς εκφορτίσεις αιχμής-κύματος κατά τη διάρκεια του non-REM ύπνου ενώ η ανωμαλία γινόταν λιγότερο συχνή κατά την εγρήγορση και το REM στάδιο του ύπνου. Οι όροι ηλεκτρική επιληπτική κατάσταση κατά του ύπνου (ESES)^33,34 και συνεχείς εκφορτίσεις αιχμής-κύματος στη διάρκεια του "βραδέος ύπνου" (CSWS) χρησιμοποιήθηκαν για να περιγράψουν την ίδια οντότητα. Η διάγνωση του συνδρόμου με συνεχείς εκφορτίσεις αιχμής-κύματος στη διάρκεια του non-REM ύπνου είναι πρωταρχΙκά ΗΕΓραφική διάγνωση και κατά δεύτερο λόγο κλινική. Το κύριο κριτήριο είναι η εμφάνιση συμπλεγμάτων αιχμής-κύματος κατά το non-REM στάδιο του ύπνου που καταλαμβάνουν το 85% του συνόλου του και είναι σταθερό εύρημα σε τρείς ή περισσότερες καταγραφές σε χρονική διάρκεια ενός μήνα. Εκτός από το χαρακτηριστικό ΗΕΓ στα παιδιά με το σύνδρομο μπορεί να συνυπάρχουν επιληπτικές κρίσεις, κυρίώς απλές εστιακές κινητικές, κατά τη διάρκεια του ύπνου και άτυπες αφαιρέσεις με ατονικά στοιχεία. Τα παιδιά αυτά επίσης παρουσιάζουν σύνθετη και σοβαρή νοητική και ψυχική διαταραχή. Το LKS και το ESES είναι καταστάσεις που σχετίζονται με την παιδική ηλικία και παρουσιάζουν κοινά συμπτώματα και ΗΕΓραφικές ανωμαλίες που ενεργοποιούνται κατά τον ύπνο. Εξαιτίας αυτών των ομοιοτήτων οι Hirsch και συνεργάτες³⁵ θεωρούν ότι το ESES μπορεί να θεωρηθεί ως μια πιό σοβαρή μορφή του LKS και τα δύο αποτελούν διαφορετικά σημεία του φάσματος ενός και μόνου συνδρόμου. 'Αλλοι ερευνητές³⁶ πιστεύουν ότι τα δύο σύνδρομα μπορούν πλήρως να διαχωριστούν με βάση τις διαφορές τους. Στο ESES η νευροψυχολογική διαταραχή είναι διάχυτη και οι ΗΕΓραφικές ανωμαλίες είναι εστιακές με μετωπιαία επικράτηση που επεκτείνονται αμφοτερόπλευρα και ενεργοποιούνται κατά το non-REM ύπνο. Στο LKS από την άλλη πλευρά υπάρχει σαφής αφασική διαταραχή. Οι εστιακές ανωμαλίες στο ΗΕΓ επικρατούν κροταφικά ή κροταφοβρεγματικά και ενεργοποιούνται σε όλο τα στάδια του ύπνου.


Εξέλιξη και πρόγνωση

Το πρώτο σύμπτωμα του συνδρόμου μπορεί να είναι αφασία ή επιληψία. Σε 20% των περιπτώσεων η πρώτη κρίση παρατηρείται ενώ οι αφασικές διαταραχές βρίσκονται σε εξέλιξη. Η συχνότητα και ο τύπος των κρίσεων δεν επηρεάζουν την έκβαση της αφασίας. Σε αντίθεση, οι ΗΕΓραφικές ανωμαλίες μπορεί να κυμαίνονται παράλληλα με την αφασία αν και αυτή η συσχέτιση δεν είναι πάντοτε ευθεία.
Οι επιληπτικές κρίσεις απαντούν στην αντιεπιληπτική αγωγή και συνήθως υποχωρούν πλήρως μετά από χρόνια. Από την άλλη πλευρά η αφασία παραμένει στην πλειονότητα των περιπτώσεων μετά την υποχώρηση των κρίσεων και μετά την ομαλοποίηση του ΗΕΓ. Παρόλα αυτά οι αφασικές διαταραχές αρχίζουν να υποχωρούν πριν την ενηλικίωση, δυστυχώς όμως αυτό δεν συμβαίνει πάντα. Σύμφωνα με τον Bishop¹⁷ υπάρχει συσχέτιση ανάμεσα στην ηλικία έναρξης της αφασίας και την τελική έκβαση η οποία είναι αντίστροφη από αυτή της παιδικής αφασίας από δομικές εγκεφαλικές βλάβες. Στο LKS όσο μεγαλύτερο είναι το παιδί τόσο καλύτερη είναι η πρόγνωση ενώ στις δομικές βλάβες συμβαίνει το αντίθετο.


Θεραπεία

Η θεραπεία του συνδρόμου είναι ένα άλυτο πρόβλημα όσον αφορά στις αφασικές διαταραχές εφόσον οι επιληπτικές κρίσεις αποτελούν το έλασσον πρόβλημα της νόσου. Οι περισσότεροι ερευνητές προτείνουν επανεκπαίδευση του λόγου^38,14 ενώ υπάρχουν λίγα δεδομένα ως προς τη φαρμακευτική θεραπεία. Η έλλειψη αυτών των δεδομένων οφείλεται στο γεγονός ότι οι ΗΕΓραφικές ανωμαλίες μπορεί να εμφανίζονται εκ παραλλήλου με την διαταραχή του λόγου αλλά δεν υπάρχει αυστηρή χρονική συσχέτιση όπως επίσης και στο γεγονός ότι οι ΗΕΓραφικές ανωμαλίες και τα κλινικά συμπτώματα παρουσιάζουν διακυμάνσεις και χωρίς θεραπευτική παρέμβαση και μετά από μερικά χρόνια αυτόματα υποχωρούν. Παρόλο που το σύνδρομο μπορεί να υποχωρήσει αυτόματα, μια αποτελεσματική θεραπευτική παρέμβαση είναι απαραίτητη για να μειώσει τη χρονική διάρκεια του συνδρόμου και να περιορίσει τα τελικά νευροψυχολογικά υπολείμματα μαζί με τις επιπτώσεις στη μόρφωση.
Έχουν δοκιμαστεί διάφορα αντιεπιληπτικά φάρμακα, το Βαλπροϊκό Να, η εθουσοξιμίδη και οι βενζοδιαζεπίνες είναι αποτελεσματικά φάρμακα ενώ η καρβαμαζεπίνη, η φαινοβαρβιτάλη και η υδαντόϊνη φαίνεται να επιδεινώνουν τα κλινικά συμπτώματα και τη συνεχή παροξυντική δραστηριότητα στο ΗΕΓ κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Τα κορτικοστεροειδή έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά σε κλινικό και ΗΕΓραφικά επίπεδο. Σε μερικούς ασθενείς η θεραπεία αυτή βελτίωσε μόνιμα τη συμπεριφορική διαταραχή και την επιληψία χωρίς κανένα αποτέλεσμα στην αφασία ενώ σε άλλους ασθενείς βελτίωσε τις ανώτερες νοητικές λειτουργίες και τις ΗΕΓραφικές ανωμαλίες^39,40.
Ο τρόπος χορήγησης των κορτικοστεροειδών δεν έχει πλήρως διευκρινιστεί. Ωστόσο, οι ερευνητές συμφωνούν ότι η ταχύτητα απάντησης και ο βαθμός βελτίωσης των νευροψυχολογικών συμπτωμάτων εξαρτάται από την διάρκεια και τη βαρύτητα των κλινικών συμπτωμάτων πριν από τη θεραπευτική παρέμβαση, ότι αρχικά υψηλές δόσεις είναι περισσότερο αποτελεσματικές και ότι η μικρής χρονικής διάρκεια χορήγηση στεροειδών είναι αναποτελεσματική ή δημιουργεί κίνδυνο για υποτροπή^39,40.
'Ετσι, η σύγχρονη φαρμακευτική αντιμετώπιση του συνδρόμου συνίσταται στη χορήγηση υψηλών δόσεων κορτικοστεροειδών σε συνδυασμό με τα αντιεπιληπτικά φάρμακα. Τα κορτικοστεροειδή πρέπει να διατηρούνται σε χαμηλές δόσεις για μακρά χρονικό διάστημα.
Οι Pascual-Castroviejio και συνεργάτες²¹ ανακοίνωσαν τη βελτίωση του λόγου με τη χορήγηση νικαρδιπίνης μαζί με αντιεπιληπτικά φάρμακα σε έξι παιδιά της μελέτης.
Τα τελευταία χρόνια υπάρχουν επίσης αναφορές για βελτίωση των συμπτωμάτων μετά από χορήγηση γ-σφαιρίνης ^23,41.
Από την άλλη πλευρά της θεραπευτικής προσέγγισης έχουν δοκιμαστεί και χειρουργικές επεμβάσεις σε ελάχιστες περιπτώσεις που δεν ελέγχονταν φαρμακευτικά οι κρίσεις. Οι Cole και συνεργάτες²⁵ αναφέρουν παροδική βελτίωση των συμπτωμάτων μετά από αριστερή κροταφική λοβεκτομή σε ένα αγόρι 7 ετών. Επίσης, έχουν δοκιμαστεί στους πάσχοντες από το σύνδρομο και πολλαπλές διατομές κάτω από τη χοριοειδή μήνιγγα (multiple subpial transection), μία καινοφανής χειρουργική τεχνική για επιληψία, που γίνεται σε περιπτώσεις όπου κάποιες επιληπτογόνες περιοχές δεν γίνεται να αφαιρεθούν επειδή βρίσκονται σε ζωτικές περιοχές του φλοιού. Οι ερευνητές που εφάρμοσαν την τεχνική αναφέρουν ενθαρρυντικά αποτελέσματα^42,43.
πηγή: http://www.encephalos.gr/full/37-2-01g.htm

Δ. ΑΛΕΞΙΟΥ, Α. ΚΑΡΛΟΒΑΣΙΤΟΥ-ΚΟΝΙΑΡΗ
Α' Νευρολογική Κλινική. Ηλεκτροεγκεφαλικό εργαστήριο